Zihinsel Yetenek ve Beceriler

• Dikkat: Sürücünün dikkat düzeyini, özellikle uzun ve monoton yolculuklarda dikkati ne kadar süreyle sürdürebildiğini ölçer.
• Anlama ve Değerlendirme Yeteneği (Muhakeme): Olaylar ve uyaranlar arasındaki ilişkileri kavrayabilme yeteneğini değerlendirir.
• Hız ve Mesafe Algılama: Hareket halindeki nesnelerin hızını ve aralarındaki mesafeyi tahmin etme becerisi.
• Geniş Görüş Alanı İçinde Uyaran Fark Etme: Sürücünün geniş bir görüş açısında çevresel uyaranları fark etme yeteneği.
• Şekil Algılamada Görsel Süreklilik: Karmaşık görsellerde sürekli dikkat ve odaklanma becerisini ölçer.

Psikomotor Yetenek ve Beceriler

• Tepki Hızı: Ani değişikliklere ne kadar hızlı tepki verilebildiğini belirler.
• Koordinasyon Düzeyi: El-göz koordinasyonunun sürüş sırasında nasıl kullanıldığını değerlendirir.

Bu yetenekler, sürücünün trafik güvenliğini sağlamak adına ne kadar donanımlı olduğunu ortaya koyar.

Psikoteknik Neleri Ölçer? yazısı ilk önce Sahil SRC - Antalya Akdeniz Sahil SRC Kursu üzerinde ortaya çıktı.

Aşağıda, Psikoteknik analizlerinde uygulanan testlerin açıklamalarını bulabilirsiniz:

Dikkat Düzeyi (SIGNAL)

Bu testte, adayın karmaşık uyaranlar arasından belirli uyaranları ayırt edebilme becerisi ölçülür. Sürücülerin dikkat seviyeleri, uzun süreli monoton bir ortamda düşebileceği için, dikkat ve konsantrasyon kaybı trafik kazalarının ana nedenlerinden biridir. Bu nedenle, sürücünün dikkat düzeyi, güvenli sürücülük açısından büyük bir öneme sahiptir.

Muhakeme (SPM)

Soyut görsel şekiller arasındaki ilişkileri fark etme üzerine kurulu bu test, olaylar arasındaki ilişkileri anlama ve değerlendirme yeteneğini ölçer. Muhakeme yeteneği, riskli durumları algılayabilme ve buna göre tedbir alma açısından son derece önemlidir. Yetersiz muhakeme yeteneği olan kişiler, olayları gerektiği gibi algılayamayıp kaza yapma veya kazaya neden olma riski taşırlar.

Hız ve Mesafe Algılaması (HMT)

Bu test, adayın hareket eden uyaranların hızını ve aralarındaki mesafeyi tahmin etme yeteneğini ölçer. Hız ve mesafe algılama, sürücülük becerisini belirleyen kritik faktörlerden biridir ve bu test, sürücünün temkinli veya riskli sürüş eğilimlerini belirlemede önemli bilgiler sağlar.

Görüş Açısı & Koordinasyon (IIB)

Bu test, sürücünün geniş bir görüş açısına sahipken dikkatini bir noktaya yoğunlaştırma ve çevreden gelen uyaranları fark etme yeteneğini değerlendirir. Periferal görme becerisi, özellikle direksiyon başında karşılaşılabilecek beklenmedik durumlara karşı hızlı tepki vermeyi sağlamak açısından hayati önem taşır.

Tepki Kalitesi ve Hızı (DT)

Farklı renklerde görsel ve farklı tonlarda işitsel uyaranlara verilen doğru tepkiler ve bu tepkilerin hızları ölçülür. Ani ve panik durumlarda, sürücünün ne kadar hızlı ve doğru tepki verebildiği değerlendirilir. Tepki hızı, sürüş esnasında karşılaşılabilecek tehlikeli durumlara doğru ve zamanında müdahale etme becerisini gösterir.

Görsel Süreklilik (VLT)

Karmaşık görsel ortamda dikkatin belirli bir yöne kontrollü şekilde yönlendirilmesi sağlanır. Görsel süreklilik, sürücünün dikkati dağılmadan karmaşık ortamlarda sürüş yapabilme yeteneğini ölçer ve özellikle dikkat dağıtıcı unsurlara karşı direnç seviyesini ortaya koyar.

Sürekli Dikkat ve Problem Çözme (Cognitrone)

Bu testte, sürücünün sürekli dikkat performansı ölçülür. Adayın hızlı bir şekilde görsel eşleştirme yapması beklenir. Sürekli dikkat, uzun süreli yolculuklarda sürücünün dikkati dağıtmadan odaklanabilme yeteneğini değerlendirir.

TAVTMB Takistoskopik Trafik Algı Testi

Kısa süreli trafik görüntüleri gösterilerek, sürücünün görsel algılama performansı ve algısal hızı ölçülür. Bu test, hızlı trafik akışına karşı sürücünün verdiği tepki hızını ve doğruluğunu değerlendirir.

Psikoteknik Testler (Yasal)

Psikoteknik değerlendirmeler, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolu Taşıma Yönetmeliği uyarınca T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan yasal uygulamalar olarak geçerlidir.

Normlar ise Türk Psikologlar Derneği tarafından onaylanmış olup, sürücünün yaşı ve eğitim düzeyi dikkate alınarak belirlenir.

Yasanın İstediği Ölçüm Alanları:

1. Zihinsel Yetenek ve Beceriler
   • Dikkat
   • Anlama ve Değerlendirme (Muhakeme)
   • Hız ve Mesafe Algılama
   • Geniş Görüş Alanı
   • Görsel Süreklilik
2. Psikomotor Yetenek ve Beceriler
   • Tepki Hızı
   • Koordinasyon Düzeyi

Bu testler, güvenli ve etkili sürücülük performansını artırmak ve SRC belgesi ile birlikte Psikoteknik belgesini alabilmeniz için büyük önem taşır.

Psikoteknik Uygulanan Testler yazısı ilk önce Sahil SRC - Antalya Akdeniz Sahil SRC Kursu üzerinde ortaya çıktı.